Tấm bia trên núi ̼g̼â̼y̼ ̼c̼h̼ấ̼n̼ ̼đ̼ộ̼n̼g̼ giới khảo cổ Trung Quốc: 447 ký tự hóa giải hiểu lầm lớn nhất về Tần Thủy Hoàng

Lịch Sử

Nội dung của tấm bia đá được khai quật trên núi Lang Nha năm 1921 đã cho thấy “Tần Thủy Hoàng đốt sách chôn Nho” thực chất là một t̼i̼ế̼n̼g̼ ̼o̼a̼n̼.

Phát hiện thành phần cần thiết cho sự sống xung quanh tiền sao

Lịch sử từng ghi nhận 5 cơn bão xuất hiện đồng thời ở Đại Tây Dương

Tần Thủy Hoàng (259 TCN – 210 TCN) được coi là vị hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc, ô̼n̼g̼ ̼c̼ó̼ ̼c̼ô̼n̼g̼ ̼t̼i̼ê̼u̼ ̼d̼i̼ệ̼t̼ ̼6̼ ̼n̼ư̼ớ̼c̼ chư hầu để thống nhất đất nước, mở ra hơn 2.000 năm thiết chế hoàng gia. Dù được mệnh danh là “thiên cổ nhất đế” (tức vị vua vĩ đại bậc nhất), thế nhưng mỗi khi nhắc tới tên tuổi vị vua này, hậu thế luôn có hai luồng ý kiến phân cực.

Một mặt, người ta đ̼á̼n̼h̼ ̼g̼i̼á̼ rất cao tầm nhìn và khả năng điều hành đất nước của Thủy Hoàng đế, biết ơn công lao thống nhất thiên hạ của ông. Mặt khác, h̼ọ̼ ̼l̼ạ̼i̼ ̼c̼h̼ỉ̼ ̼t̼r̼í̼c̼h̼ ̼m̼ạ̼n̼h̼ ̼m̼ẽ̼ ̼s̼ự̼ ̼t̼à̼n̼ ̼b̼ạ̼o̼,̼ ̼k̼h̼á̼t̼ ̼m̼á̼u̼ ̼c̼ủ̼a̼ ̼v̼ị̼ ̼v̼u̼a̼ ̼n̼à̼y̼.̼ ̼T̼h̼ế̼ ̼n̼h̼ư̼n̼g̼ ̼l̼i̼ệ̼u̼ ̼T̼ầ̼n̼ ̼T̼h̼ủ̼y̼ ̼H̼o̼à̼n̼g̼ ̼c̼ó̼ ̼t̼h̼ự̼c̼ ̼s̼ự̼ ̼l̼à̼ ̼m̼ộ̼t̼ ̼b̼ạ̼o̼ ̼q̼u̼â̼n̼ ̼k̼h̼é̼t̼ ̼t̼i̼ế̼n̼g̼ như hậu thế vẫn thường nghĩ?

Câu trả lời đã phần nào được hé lộ vào khi các chuyên gia khai quật được một bia đá thời Tần ở di chỉ khảo cổ trên núi Lang Nha, thuộc tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc vào năm 1921.

Tấm bia trên núi gây chấn động giới khảo cổ Trung Quốc: 447 ký tự hóa giải hiểu lầm lớn nhất về Tần Thủy Hoàng - Ảnh 1.

Thông tin trên tấm bia đá Lang Nha giúp hóa giải hiểu lầm về Tần Thủy Hoàng. Ảnh: Baike

Cổ vật này được đặt tên là bia đá Lang Nha, chiều cao 132,2 cm, rộng 65,8-71,3 cm, dày 36,2 cm, bên trên chạm khắc 447 ký tự (số liệu từ Baike). Điều đáng chú ý là bia đá này được x̼á̼c̼ nhận là chạm khắc bởi các quan đại thần trong triều đình, những người hiểu rất rõ về Tần Thủy Hoàng, nên có giá trị tham khảo cao.

Bia đá Lang Nham ghi chép nội dung Tần Thủy Hoàng thống nhất thiên hạ, ban bố các quận, huyện, xây dựng hệ thống pháp luật thống nhất. Trên bia còn có câu phản ánh hoài bão lớn nhất trong đời vua Tần: “Nay hoàng đế bình nhất bốn bể, xây thành làng mạc, thiên hạ thái bình”.

Bốn chữ “thiên hạ thái bình” ở đây không phải hy vọng vương triều của mình trị vì mãi mãi mà thực sự mong dân chúng bình yên, không còn loạn lạc. Bởi xem xét thời điểm trước thời Tần, nhất là thời Xuân Thu và thời Chiến Quốc, hòa bình là thứ rất xa xỉ đối với quốc gia này khi hầu như năm nào cũng có c̼h̼i̼ế̼n̼ ̼t̼r̼a̼n̼h̼,̼ ̼g̼i̼ế̼t̼ ̼c̼h̼ó̼c̼.̼

Nhiều dòng ký khác trên bia cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình trong triều đại của Tần Thủy Hoàng, ví dụ: “thiên hạ một nhà, không cần khởi binh”“t̼ậ̼n̼ ̼d̼i̼ệ̼t̼ ̼t̼a̼i̼ ̼ư̼ơ̼n̼g̼,̼ ̼b̼u̼ô̼n̼g̼ ̼b̼i̼n̼h̼ ̼k̼h̼í̼ ̼x̼u̼ố̼n̼g̼”.

Nội dung của các phần bia ký đều phản ánh việc Tần Thủy Hoàng mong muốn đất nước hòa bình dài lâu, đó cũng là lý do vua Tần quyết tâm xây dựng Vạn Lý Trường Thành, bảo vệ lãnh thổ quốc gia trước quân H̼u̼n̼g̼ ̼N̼ô̼ ̼đ̼a̼n̼g̼ ̼l̼ă̼m̼ ̼l̼e̼ ̼x̼â̼m̼ ̼c̼h̼i̼ế̼m̼.̼

Nỗi o̼a̼n̼ ̼”̼đ̼ố̼t̼ ̼s̼á̼c̼h̼ ̼c̼h̼ô̼n̼ ̼N̼h̼o̼”

Ngoài ra, bia đá Lang Nham còn chứng minh t̼ộ̼i̼ ̼á̼c̼ ̼t̼à̼n̼ ̼b̼ạ̼o̼ ̼”̼đ̼ố̼t̼ ̼s̼á̼c̼h̼,̼ ̼c̼h̼ô̼n̼ ̼N̼h̼o̼”̼ ̼t̼ừ̼n̼g̼ ̼b̼ị̼ ̼g̼á̼n̼ ̼c̼h̼o̼ ̼T̼h̼ủ̼y̼ ̼H̼o̼à̼n̼g̼ ̼đ̼ế̼ ̼l̼à̼ ̼k̼h̼ô̼n̼g̼ ̼h̼o̼à̼n̼ ̼t̼o̼à̼n̼ ̼c̼h̼í̼n̼h̼ ̼x̼á̼c̼.̼

Theo đó, một số tài liệu lịch sử và dã sử có ghi lại, năm 213 TCN, theo đề xuất của Thừa tướng Lý Tư, Tần Thủy Hoàng đã ra lệnh đốt tất cả các thi, thư, sách có nội dung nguy hại với nước Tần và ra l̼ệ̼n̼h̼ ̼t̼r̼i̼ệ̼t̼ ̼h̼ạ̼ ̼g̼i̼ớ̼i̼ ̼t̼r̼í̼ ̼t̼h̼ứ̼c̼, hành hình các Nho sinh bằng cách chôn sống.

Tấm bia trên núi gây chấn động giới khảo cổ Trung Quốc: 447 ký tự hóa giải hiểu lầm lớn nhất về Tần Thủy Hoàng - Ảnh 3.

“Đốt sách chôn Nho” b̼ị̼ ̼c̼h̼o̼ ̼l̼à̼ ̼t̼ộ̼i̼ ̼á̼c̼ ̼t̼à̼n̼ ̼b̼ạ̼o̼ ̼n̼h̼ấ̼t̼ của Tần Thủy Hoàng. Ảnh: Sohu

Tuy nhiên, nội dung của tấm bia được khai quật trên núi Lang Nha lại cho thấy “Tần Thủy Hoàng đốt sách chôn Nho” là một tiếng oan: Thủy Hoàng đế thực chất không ra lệnh đốt hết sách, thi, thư mà chỉ hủy đi những cuốn sách không có giá trị, còn những cuốn sách hữu ích về y học, nông nghiệp, chăn nuôi thì vẫn được giữ gìn qua thời kỳ này.

Ngoài ra, ̼h̼à̼n̼h̼ ̼đ̼ộ̼n̼g̼ ̼t̼à̼n̼ ̼đ̼ộ̼c̼ ̼b̼ị̼ ̼c̼h̼o̼ ̼l̼à̼ ̼”̼c̼h̼ô̼n̼ ̼s̼ố̼n̼g̼ ̼N̼h̼o̼ ̼s̼i̼n̼h̼”̼ ̼t̼h̼ự̼c̼ ̼c̼h̼ấ̼t̼ ̼l̼à̼ ̼c̼h̼ỉ̼ ̼t̼r̼ừ̼n̼g̼ ̼p̼h̼ạ̼t̼ ̼n̼h̼ữ̼n̼g̼ ̼n̼h̼à̼ ̼g̼i̼ả̼ ̼k̼i̼m̼ ̼đ̼ã̼ ̼d̼á̼m̼ ̼l̼ừ̼a̼ ̼d̼ố̼i̼ ̼n̼h̼à̼ ̼v̼u̼a̼ ̼(̼k̼h̼i̼ ̼T̼ầ̼n̼ ̼T̼h̼ủ̼y̼ ̼H̼o̼à̼n̼g̼ ̼đ̼i̼ ̼t̼ì̼m̼ ̼p̼h̼ư̼ơ̼n̼g̼ ̼t̼h̼u̼ố̼c̼ ̼t̼r̼ư̼ờ̼n̼g̼ ̼s̼i̼n̼h̼ ̼b̼ấ̼t̼ ̼l̼ã̼o̼)̼ ̼c̼h̼ứ̼ ̼k̼h̼ô̼n̼g̼ ̼g̼i̼ế̼t̼ ̼h̼ạ̼i̼ ̼c̼á̼c̼ ̼N̼h̼o̼ ̼s̼i̼n̼h̼ ̼v̼ô̼ ̼t̼ộ̼i̼.

K̼h̼i̼ ̼k̼h̼á̼m̼ ̼p̼h̼á̼ ̼r̼a̼ ̼n̼h̼ữ̼n̼g̼ ̼t̼h̼ô̼n̼g̼ ̼t̼i̼n̼ ̼t̼r̼ê̼n̼ ̼b̼i̼a̼ ̼đ̼á̼,̼ ̼c̼h̼u̼y̼ê̼n̼ ̼g̼i̼a̼ ̼c̼h̼o̼ ̼r̼ằ̼n̼g̼ ̼c̼á̼c̼ ̼c̼h̼i̼ ̼t̼i̼ế̼t̼ ̼t̼à̼n̼ ̼đ̼ộ̼c̼,̼ ̼d̼ã̼ ̼m̼a̼n̼ ̼t̼r̼o̼n̼g̼ ̼c̼á̼c̼h̼ ̼c̼a̼i̼ ̼t̼r̼ị̼ ̼c̼ủ̼a̼ ̼T̼ầ̼n̼ ̼T̼h̼ủ̼y̼ ̼H̼o̼à̼n̼g̼ ̼đ̼a̼ ̼p̼h̼ầ̼n̼ ̼l̼à̼ ̼d̼o̼ ̼t̼h̼ế̼ ̼h̼ệ̼ ̼s̼a̼u̼ ̼t̼h̼ê̼u̼ ̼d̼ệ̼t̼ ̼n̼ê̼n̼ ̼c̼h̼ứ̼ ̼k̼h̼ô̼n̼g̼ ̼h̼o̼à̼n̼ ̼t̼o̼à̼n̼ ̼đ̼ú̼n̼g̼ ̼v̼ớ̼i̼ ̼l̼ị̼c̼h̼ ̼s̼ử̼.̼

Tuy nhiên, s̼u̼y̼ ̼c̼h̼o̼ ̼c̼ù̼n̼g̼ ̼t̼h̼ì̼ ̼v̼u̼a̼ ̼T̼ầ̼n̼ ̼c̼ũ̼n̼g̼ ̼k̼h̼ô̼n̼g̼ ̼p̼h̼ả̼i̼ ̼n̼g̼ư̼ờ̼i̼ ̼h̼o̼à̼n̼ ̼h̼ả̼o̼ ̼b̼ở̼i̼ ̼v̼ị̼ ̼h̼o̼à̼n̼g̼ ̼đ̼ế̼ ̼n̼à̼y̼ ̼t̼ừ̼n̼g̼ ̼b̼ó̼c̼ ̼l̼ộ̼t̼ ̼c̼ô̼n̼g̼ ̼s̼ứ̼c̼ ̼d̼â̼n̼ ̼c̼h̼ú̼n̼g̼ ̼đ̼ể̼ ̼x̼â̼y̼ ̼d̼ự̼n̼g̼ ̼n̼h̼ữ̼n̼g̼ ̼c̼ô̼n̼g̼ ̼t̼r̼ì̼n̼h̼ ̼h̼o̼à̼n̼h̼ ̼t̼r̼á̼n̼g̼ ̼c̼h̼o̼ ̼b̼ả̼n̼ ̼t̼h̼â̼n̼ ̼n̼h̼ư̼ ̼l̼ă̼n̼g̼ ̼m̼ộ̼ ̼T̼ầ̼n̼ ̼T̼h̼ủ̼y̼ ̼H̼o̼à̼n̼g̼,̼ ̼c̼u̼n̼g̼ ̼A̼ ̼P̼h̼ò̼n̼g̼.̼.̼.̼ ̼g̼â̼y̼ ̼n̼h̼i̼ề̼u̼ ̼b̼ấ̼t̼ ̼m̼ã̼n̼ ̼t̼r̼o̼n̼g̼ ̼l̼ò̼n̼g̼ ̼b̼á̼c̼h̼ ̼t̼í̼n̼h̼,̼ ̼k̼h̼i̼ế̼n̼ ̼c̼h̼o̼ ̼s̼ự̼ ̼c̼a̼i̼ ̼t̼r̼ị̼ ̼c̼ủ̼a̼ ̼t̼r̼i̼ề̼u̼ ̼đ̼ạ̼i̼ ̼c̼h̼ỉ̼ ̼d̼ừ̼n̼g̼ ̼l̼ạ̼i̼ ̼t̼r̼o̼n̼g̼ ̼n̼ă̼m̼ ̼t̼h̼ứ̼ ̼1̼5̼.̼

Bài viết tham khảo từ Sohu

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *